erdoor / er door

We schrijven erdoor aan elkaar als de combinatie een voornaamwoordelijk bijwoord is. Dat is het geval als u de combinatie kunt vervangen door het oorspronkelijke voorzetsel en een naamwoord.

  • Ze is erdoor gezakt. (= ze is door iets gezakt, bijvoorbeeld door het ijs)
  • Hij heeft erdoor leren relativeren. (= hij heeft ergens door leren relativeren, bijvoorbeeld door zijn blessures)
  • Als je erdoor kijkt, zie je hem. (= je kunt hem zien als je ergens door kijkt, bijvoorbeeld door een gaatje)

Na erdoor kan ook een dat-zin of een beknopte bijzin volgen. De dat-zin of de beknopte bijzin heeft in zulke zinnen dezelfde functie als een naamwoord.

  • Roeland was erdoor aangedaan dat je zo hartelijk was. (= Roeland was aangedaan door iets, zoals in: Roeland was aangedaan door jouw hartelijkheid)
  • Hij is erdoor geobsedeerd te kunnen vliegen. (= hij is door iets geobsedeerd, zoals in: hij is geobsedeerd door dat verlangen)

Erdoor wordt ook aan elkaar geschreven in enkele vaste combinaties. In die combinaties kunt u het voornaamwoordelijk bijwoord niet vervangen door een voorzetsel en een naamwoord omdat het samen met het werkwoord een eenheid vormt met een specifieke betekenis.

  • erdoor drukken (= met sterke druk laten goedkeuren): De oppositie heeft die maatregel erdoor gedrukt.
  • erdoor jagen (= uitgeven, opmaken): Hij heeft al zijn spaargeld erdoor gejaagd.
  • erdoor krijgen (= geaccepteerd krijgen): De minister heeft het hele voorstel erdoor gekregen.
  • erdoor komen (= genezen): Ze was doodziek, maar ze is erdoor gekomen.
  • erdoor zijn (= goedgekeurd, klaar, afgewerkt, geslaagd): Het voorstel is erdoor. Wie is erdoor voor dat examen?
  • erdoor zitten (= niet meer kunnen): Ik zit erdoor!

In andere gevallen schrijven we er door in twee woorden. Er en door zijn dan woorden die tot een verschillend zinsdeel behoren.

  • Wat loopt er door deze buis? (door hoort bij deze buis)
  • Wie piept er door het raam? (door hoort bij het raam)
  • Madonna moest hard werken om er door te breken. (door en breken vormen samen het werkwoord doorbreken)


aaneenschrijven - combinaties met voorzetsels en bijwoorden

Taaladvies.net
Aaneenschrijven van combinaties met er, daar, hier en waar (algemeen)
Combinaties met er: loze voornaamwoordelijke bijwoorden (algemeen)

Hebt u een taalvraag?

Nieuwsbrief krijgen?

  • vraag & woord van de week
  • wekelijks in uw mailbox
  • meer dan 12.000 abonnees

Spellingtests

  • ontdek hoe goed u spelt
  • geen exotische kwesties
  • meteen feedback

Volg ons